अमेरिकाले दक्षिण कोरियाबाट आफ्नो मिसाइल प्रतिरक्षा प्रणाली हटाएर इरानसँगको सम्भावित युद्धका लागि प्रयोग गर्न थालेपछि एशियाली क्षेत्रका सहयोगी राष्ट्रहरूमा नयाँ रणनीतिक प्रश्नहरू उठ्न थालेका छन्। विशेषगरी फिलिपिन्समा अमेरिकाको सैन्य प्रतिबद्धताको वास्तविक स्वरूपबारे बहस सुरु भएको छ। दक्षिण कोरियाबाट प्रतिरक्षा प्रणाली सार्ने निर्णयले फिलिपिन्समा एउटा गम्भीर प्रश्न जन्माएको छ—अमेरिका वास्तवमै दीर्घकालीन रणनीतिक साझेदार हो कि केवल आवश्यकताअनुसार प्रयोग गरिने सैन्य आपूर्ति केन्द्र मात्र?

समाचारहरूका अनुसार अमेरिकाले दक्षिण कोरियामा तैनाथ गरिएको प्याट्रियट मिसाइल प्रतिरक्षा प्रणाली हटाउन थालेको छ। साथै थाड मिसाइल प्रतिरक्षा प्रणालीका केही अंशहरू पनि अन्य क्षेत्रमा स्थानान्तरण गर्ने तयारी भइरहेको बताइएको छ। अमेरिकाले यसलाई इरानसँगको सम्भावित युद्धका लागि सैन्य स्रोतहरू पुनःव्यवस्थित गर्ने रणनीतिक कदमका रूपमा लिएको विश्लेषण गरिएको छ।

यस निर्णयले फिलिपिन्समा रहेको अमेरिकी सैन्य उपस्थितिमाथि प्रत्यक्ष प्रभाव नपरेको भए पनि यसले एउटा महत्वपूर्ण बहसलाई जन्म दिएको छ। यदि अमेरिका दक्षिण कोरियाजस्तो घनिष्ठ सहयोगी राष्ट्रबाट समेत आफ्नो सैन्य संरचना हटाउन सक्छ भने अन्य देशहरूमा रहेका अमेरिकी सैन्य पूर्वाधार कति स्थायी र भरपर्दा छन् भन्ने प्रश्न उठ्न थालेको छ।

दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जे म्युंगले मंगलबार उक्त निर्णयप्रति आफ्नो असहमति औपचारिक रूपमा व्यक्त गरेका छन्। उनले दक्षिण कोरियामा तैनाथ अमेरिकी सेनाले आफ्ना सैन्य आवश्यकता अनुसार केही हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली अन्यत्र सार्ने निर्णय गरेकोप्रति सरकारको असन्तुष्टि रहेको बताएका छन्। तर दक्षिण कोरियाले त्यस निर्णयलाई रोक्न भने सकेन।

विश्लेषकहरूका अनुसार यस घटनाले अमेरिकासँग भएका सैन्य गठबन्धनहरूको वास्तविक सीमाबारे स्पष्ट संकेत दिन्छ। औपचारिक रूपमा सन्धि साझेदार भए पनि विश्वव्यापी रणनीतिक प्राथमिकता परिवर्तन हुँदा अमेरिकी सैन्य स्रोत व्यवस्थापनका निर्णयहरूमा सहयोगी देशहरूको प्रभाव निकै सीमित रहने देखिन्छ।

दक्षिण कोरियाबाट मिसाइल प्रतिरक्षा प्रणाली हटाइएपछि उत्तर कोरियाबाट आउने सम्भावित खतराबारे चिन्ता पनि बढेको छ। तर वर्तमान परिस्थितिमा अमेरिका–इरानबीचको तनावका कारण अमेरिकी सैन्य रणनीतिक ध्यान मध्यपूर्व क्षेत्रमा केन्द्रित भएको देखिन्छ।

फिलिपिन्सका लागि भने यसले थप जटिल प्रश्न उठाएको छ। अमेरिकाले सन् २०२४ देखि फिलिपिन्सको उत्तरी लुजोन क्षेत्रमा टाइफोन मध्यम दूरीको मिसाइल प्रणाली तैनाथ गरेको छ भने सन् २०२६ सम्म थप प्रणाली स्थापना गर्ने योजना रहेको बताइएको छ। यसले फिलिपिन्सलाई क्षेत्रीय सुरक्षा रणनीतिमा महत्वपूर्ण स्थान दिएको संकेत गर्छ।

दक्षिण कोरियामा रहेका प्याट्रियट र थाड प्रणालीहरू मुख्यतया रक्षात्मक प्रयोजनका लागि प्रयोग गरिन्थे। तर फिलिपिन्समा तैनाथ अमेरिकी मिसाइल प्रणालीहरू क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन कायम राख्ने तथा विशेषगरी दक्षिण चीन सागर क्षेत्रमा सम्भावित सुरक्षा चुनौतीहरूविरुद्ध प्रतिरोधात्मक क्षमताका रूपमा हेरिएको छ।

समग्रमा यस घटनाले एशिया–प्रशान्त क्षेत्रमा अमेरिकी सैन्य रणनीति, अन्तर्राष्ट्रिय गठबन्धनको विश्वसनीयता तथा विश्वव्यापी संघर्षका बीच सैन्य स्रोत व्यवस्थापनको चुनौतीलाई थप स्पष्ट बनाएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।